DE TOEKOMST IS ELEKTRISCH

Vanaf 2029 moet elke nieuwe wagen volledig elektrisch zijn in België. Toch als het aan de overheid ligt. Het thema brengt ineens vele vraagstukken met zich mee. Zullen het elektriciteitsnet en de distributie dit wel aankunnen? Zal dit nog betaalbaar voor iedereen betaalbaar zijn als de huidige marktprijzen en -tendensen zich verderzetten? Stuk voor Stuk terechte vraagstukken. Maar wat ons in foodservice echter bezighoudt, is waar diezelfde consument zijn wagen zal opladen? Welke impact zal dit teweeg brengen op de bestaande tankstations en bijhorende shops?

 

Foodservice Alliance trok eind augustus, samen met 20 enthousiaste leden, naar Oslo. Onder leiding van lokale experts verwierven de deelnemers gedurende 2 dagen inzichten omtrent de evolutie van EV’s in Noorwegen en de impact hiervan op het convenience- en meer bepaald het petrolkanaal. Noorwegen geldt namelijk als pioneer binnen Europa als het aankomt op de ontwikkeling van het elektrisch wagenpark. 4 jaar eerder dan België zullen alle nieuw aangekochte wagens verplicht volledig elektrisch zijn. Vandaag staat dit percentage op maar liefst 78%! Dit tegenover amper 6% in België. Reken daarbij nog eens 10% hybride wagens. In Noorwegen is vandaag 1 op de 5 geregistreerde personenwagens elektrisch. Er valt ons dus nog een lange weg af te leggen.

 

Overheid met een visie (en middelen)

 

Om de tour te starten, hadden we de Norwegian EV Association uitgenodigd. Zij gaven ons een overzicht van de evolutie in EV in Noorwegen. De overheid speelt een enorm cruciale rol in de elektrificatie van het wagenpark in Noorwegen. Zonder dergelijke langetermijnvisie en een financieel duwtje voor de first movers, zou ook daar de situatie er anders hebben uitgezien. Zo vervalt al jaren de BTW op een volledig nieuwe elektrische wagen, alsook de inschrijvingstaks. Verder krijgen de eigenaars forse kortingen op de verkeersbelastingen, het gebruik van tolwegen, parkings, overzetboten, enzovoort. Deze subsidies zijn er al jaren en worden nu geleidelijk aan afgebouwd richting 2025.

 

Dat dit gesmaakt wordt door de Noorse consument, valt niet enkel af te leiden uit de verkoopscijfers van elektrische personenwagens. Al in 2016 had 1 op de 4 huishoudens die in 2016 één of meerdere elektrische voertuigen bezat, geen enkel ander voertuig meer aangedreven door fossiele brandstoffen. Vandaag is dat cijfer meer dan verdubbeld! Het beleid van de Noorse regering heeft de consument duidelijk overtuigd.

 

Overal voldoende (snelle) laadpalen

 

In een uitgestrekt land als Noorwegen, waar het bovendien gedurende een lange periode echt koud is, zijn fast charging stations geen overbodige luxe voor de bestuurders van elektrische wagens. De overheid zorgde er via tenders voor dat er een fast charging station beschikbaar is om de 50 km. Wel opmerkelijk is dat 77% van die fast charging stations zich niet bij een traditioneel tankstation bevinden. De bestuurders van elektrische wagens hebben onderweg dus keuze te over! 

 

Nog opmerkelijk is dat EV-drivers hun wagen amper opladen onderweg bij deze fast charging stations. Amper 1 procent van de EV-drivers doet dit dagelijks. De wagen wordt voornamelijk thuis opgeladen. Ongeveer 80 procent van alle laadbeurten gaan thuis door. Niet onlogisch als je weet dat 97% van de Noren thuis een eigen parkeerplaats hebben. Dit is inclusief de bewoners van appartementen!

 

Naast de vele voordelen voor EV-drivers, zijn er uiteraard nog steeds een aantal grote uitdagingen. In Noorwegen – alsook daarbuiten - is er een totaal gebrek aan prijstransparantie voor de laadbeurt die je doet. Een groot verschil als je gewoon bent om fossiele brandstoffen te tanken. De prijs zie je dus niet als je je wagen oplaadt, laat staan de prijsverschillen tussen het stijgend aantal beschikbare operatoren onderling. Die werken bovendien vaak elk met hun eigen betaalsysteem, waardoor uniformiteit ontbreekt en soms wel 10 verschillende apps op je telefoon hebt hiervoor. Bovendien werken vele (fast) chargers niet op geregelde tijdstippen, tot wel 40%! Vervelend als je er net één nodig hebt. Nu, de ervaring leert ons dat er gelukkig genoeg laders beschikbaar zijn. 

 

Disruptor NIO

 

Moet je wagen dan altijd aan de lader? Niet als het van de Chinese elektrische autobouwer NIO afhangt. Zij hebben wagens ontwikkeld waarvan de batterij weliswaar kan worden opgeladen, maar diezelfde batterij kan eveneens vervangen worden door een volledig nieuwe. Dit in een speciaal daarvoor gecreëerde hub. Zie het als een mini-tankstation.  Je kan de batterij van de wagen aankopen, maar 97% doet aan leasing waarbij de batterijwissels inbegrepen zijn. Gebruikers betalen een maandelijkse fee waarmee ze recht hebben op 2 battery-switches per maand en een bepaald krediet om op te laden. 

 

Na het bezoek aan de showroom in centrum Oslo, bezochten we één van de hubs in de hoop om een battery-switch te kunnen aanschouwen van één van de 600 NIO wagens in Noorwegen. Het geluk was aan onze zijde. Om te zien hoe je een groep plat op de buik krijgt tijdens een trendtour, bekijk hiervoor gerust het filmpje op de website. De kers op de taart zoals dat heet. Wie dit zelf wil aanschouwen, zal nog geduld moeten oefenen. NIO breidt volgend jaar uit richting Zweden, Denemarken, Duitsland en Nederland. Wij Belgen rijden daar nog niet elektrisch genoeg voor.

 

Beperkt aantal spelers

 

Even terug naar de petrolshop markt. Onze gids Magnar gaf de groep bij aanvang een goed marktoverzicht. De Noorse petrolmarkt telt eigenlijk slechts een viertal belangrijke merken, namelijk Circle K, YX, Esso en Shell. Dat is toch beduidend minder dan we gewoon zijn. Circle K en Shell zijn beide spelers die zich enkel op tankstations richten. Beiden hebben tevens hun eigen shops met bijhorende look & feel. XY, al dan niet in combinatie met een 7/23 store is onderdeel van de Reitan Convenience Group, die daarnaast nog het concept Narvesen uitbaadt. Die Reitan Group heeft één derde van het marktaandeel binnen de totale convenience markt. Daarnaast is er nog Esso, onderdeel van de Norgesgruppen. Vaak vind je er een Deli de Luca concept bij. Na de boeiende presentaties trokken we met de groep gedurende anderhalve dag op tour om al deze concepten en shops in en rond Oslo te bezoeken. 

Zijn de stations en shops dan echt al aangepast aan de noden van de elektrische chauffeur? De vaststelling is dat er overal al enorm geïnvesteerd is in laadparken. Sommige highway stations kunnen makkelijk meer dan 30 auto’s tegelijkertijd laden. Het grootste station dat werd bezocht, telde maar liefst 84 Tesla laders, plus nog een dertigtal andere! Dat betekent echter niet al die ‘laders’ de shop bezoeken. Dat zorgde toch voor enkele opmerkelijke blikken. De meesten laders blijven er gewoon in hun wagen gedurende de 20 à 30 minuten durende laadbeurt. Mensen eten of drinken niet per se iets in de shop omdat ze er tanken. De consument zou wel de mogelijkheid willen om te laden als ze ergens stoppen om te eten of drinken.

 

Ontbrekende traffic builders

 

De shops in Noorwegen zijn niet bepaald revolutionair te noemen. Ze zijn over het algemeen ook veel kleiner dan hier. En waar in België nu ingezet wordt op de conceptualisering binnen de petrolshop, is dat in Noorwegen veel minder het geval. De focus ligt er voornamelijk op traditionele food items zoals hot dogs en jawel …. hot dogs. Te verkrijgen in allerlei variaties en prijsklassen. Makkelijk 500 per shop per dag, en dat bij elk station die we bezochten. Geen uitzondering.

 

Toch zal hier een bepaalde omwenteling in moeten komen. Als je naar de Noorse markt kijkt, is 60 procent van de verkochte food items in petrolshops gelinkt worden aan mensen die werken vanuit hun wagen. Dit geeft toch enigszins aan dat er een grote uitdaging voor ons ligt. Als het wagenpark echt helemaal elektrisch is, er snelle laadstations komen naast de bestaande tankstations en de mensen blijven zitten tijdens hun laadbeurt, zal er toch iets grondig moeten wijzigen indien tankstations hun huidige salesvolumes zullen willen behouden. Naast het uitbouwen van concepten, kunnen ook andere diensten moeten worden uitgebouwd, zoals co-working of meeting rooms, individuele telefooncellen om calls te doen, enz. Wat aantrekkelijke traffic builders betreft, staat het petrollandschap hier al iets verder dan Noorwegen. Nu enkel nog elektrische wagens en voldoende laadpalen onderweg! Gelukkig ligt er voor iedereen dus nog veel werk op de plank de komende jaren. We volgen het bij Foodservice Alliance graag voor u op!

 

 

 

 

TAGS

0 Comments